De gave van dyslexie

[DOOR MARLOES] ‘In De gave van dyslexie lees je over de methode van Ron Davis waarmee iedereen zou kunnen leren lezen. Hij heeft al duizenden mensen geholpen om gewoon te kunnen lezen, schrijven en studeren. Niemand hoeft te lijden onder dyslexie is het motto van Ron Davis. Zijn methode verhelpt dyslexie en hij wil dat iedereen hiervan kan profiteren. De in dit boek beschreven methode en informatie kan door iedereen gebruikt worden om leerlingen, vrienden of familieleden te helpen.’
-De gave van dyslexie-

DE GAVE VAN DYSLEXIE

Cover De gave van dyslexie

Het boek De gave van dyslexie bestaat uit vier delen. Elk deel is weer onderverdeeld in verschillende hoofdstukken. Het boek begint met een voorwoord door Anne Ligtenberg, een inleiding en een ten geleide door dr. Linda Kreger Silverman. De opbouw van de verschillende delen ziet er als volgt uit: Deel een – Wat is dyslexie eigenlijk? Deel twee – Kleine P.P.D. – een theorie over de ontwikkeling van dyslexie. Deel drie – De gave. En deel vier – Hoe er iets aan te doen?

Ron Davis

Ron Davis stelt zichzelf op 38e jarige leeftijd de vraag: ‘De ene dag kan ik makkelijker lezen dan de andere. Hoe kan dat?’ Hij is succesvol als ingenieur, zakenman en beeldhouwer, maar kan nauwelijks lezen. Op de basisschool werd hij gezien als dom en achterlijk. Hij gelooft ook zelf dat er iets mis is met zijn hersenen maar desondanks slaagt hij in zijn werk. Hij houdt zijn leesproblemen voor iedereen verborgen. Ron Davis ontdekt toevallig dat zijn dyslexie verandert als hij zijn aandacht op een bepaalde manier richt. Hij ontdekt dat het dan wel lukt om te lezen. Hierdoor begrijpt hij dat zijn dyslexie te maken heeft met denken in beelden en desoriëntatie. Er is dus niets mis met zijn hersenen. Deze ontdekking is de basis van zijn methode.

‘Waarom zelfs slimme mensen soms niet kunnen lezen en hoe ze het kunnen leren’

De gave van dyslexie

In het eerste hoofdstuk van De gave van dyslexie lees je dat je bij dyslexie vaak denkt aan lees-, schrijf-, spel- en rekenproblemen die een kind op school heeft. Mensen zien dyslexie als een soort leerhandicap, maar de leerhandicap is slechts een kant van dyslexie. Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Vincent van Gogh, John F. Kennedy, Magic Johnson, Hans Christian Andersen en Steve Jobs zijn voorbeelden van beroemde personen met dyslexie. Ron Davis zegt hier het volgende over: Deze mensen waren/zijn niet geniaal ondanks, maar juist dankzij hun dyslexie. Hij ziet de mentale functie die dyslexie teweegbrengt als een gave; een aangeboren vermogen, een talent. Het is iets bijzonders wat in je voordeel kan werken.

‘Veel van ‘s werelds succesvolste mensen danken dat succes aan dezelfde gave die hen verhindert goed uit een boek te kunnen leren.

Het verborgen talent

Zo hebben mensen met dyslexie niet allemaal dezelfde begaafdheden, maar ze hebben wel bepaalde functies met elkaar gemeen. Deze functies zijn in De gave van dyslexie beschreven als acht basisbekwaamheden: 1. Ze kunnen het vermogen van de hersenen benutten om waarnemingen te wijzigen en te creëren. 2. Mensen met dyslexie zijn zich heel goed bewust van hun omgeving. 3. Ze zijn nieuwsgieriger dan de de doorsnee mens. 4. Ze denken voornamelijk in beelden, in plaats van in woorden. 5. Ze zijn uitermate intuïtief en zeer sensitief. 6. Hun denken en waarnemen is multidimensionaal ( ze maken gebruiken van alle zintuigen). 7. Ze kunnen gedachten als realiteit ervaren. 8. Ze hebben een levendige verbeelding.

Deze acht basisbekwaamheden kunnen overgaan in de eigenschappen: bovennormale intelligentie en buitengewone creatieve vermogens. En hieruit kan de echte gave van dyslexie voortkomen: virtuositeit. Maar vaak worden de basisbekwaamheden onderdrukt of ongedaan gemaakt door ouders of het onderwijssysteem. Om dyslexie als gave te kunnen zien moeten we het vanuit een ander gezichtspunt bekijken.

Een nieuw perspectief

Om te zien dat dyslexie een gave is, moet je eerst weten wat dyslexie is. Ron Davis geeft in De gave van dyslexie aan dat hij zijn methode niet heeft ontwikkeld om dyslexie te verklaren, maar om te verklaren waarom het kan worden verholpen. Hij bekijkt dyslexie vanuit een nieuw perspectief: dyslexie is niet het gevolg van hersen- of zenuwletsel. Het is een denkwijze en een speciale manier om op het gevoel van verwarring te reageren. Die verwarring legt hij uit: iemand met dyslexie denkt in beelden. Denken in beelden gaat veel sneller dan denken met klanken van de woorden en gebeurt vaak onbewust. Het zijn niet alleen maar visuele beelden, maar het lijkt meer op een driedimensionale, multizintuiglijke film.

Het leerprobleem

Hier komt het eerste probleem om de hoek kijken. Sommige bouwstenen van onze taal zijn gemakkelijker als begrippen en voorstellingen te herkennen dan andere. Daar komt bij dat personen met dyslexie geen of bijna geen inwendige monoloog kennen. Ze horen niet wat ze aan het lezen zijn, tenzij ze dit hardop doen. In plaats daarvan stellen ze in hun verbeelding een woord samen door de betekenis of een beeld van de betekenis van elk nieuw woord dat ze tegenkomen, aan de voorafgaande toe te voegen. Dit lukt prima bij woorden zoals olifant. Het zien van een plaatje van een olifant is ook meteen een letterlijke betekenis van het woord olifant. Het lukt prima bij de meeste zelfstandig naamwoorden en ook bij heel veel werkwoorden, zoals vliegen, slapen, kijken lukt dit.

Maar het wordt onmogelijk bij woorden waarvan de betekenis niet kan worden uitgebeeld. Bijvoorbeeld het woord het, hier kan iemand met dyslexie zich niets bij voorstellen. En dan treedt er dus verwarring op. Dit gebeurt elke keer als er geen beeld gevormd kan worden bij een woord. En zo zal iemand zich steeds verwarder gaan voelen, totdat hij zijn verwarringsdrempel bereikt. Iemand raakt gedesoriënteerd en lezen of schrijven wordt moeilijk of zelfs onmogelijk.

Triggerwoorden

Ron Davis heeft het in De gave van dyslexie over triggerwoorden. Triggerwoorden zijn woorden die desoriëntatie veroorzaken. Het zijn abstracte woorden en hebben vaak meerdere betekenissen. Mensen met dyslexie struikelen over triggerwoorden omdat ze niet naar visuele voorwerpen of handelingen verwijzen. Het zijn ook woorden die wij het meest gebruiken in ons dagelijks leven.

In het boek is een lijst opgenomen met triggerwoorden. Ook wordt er duidelijk uitgelegd hoe triggerwoorden problemen veroorzaken. Bij het woord het bijvoorbeeld blijven beelden uit omdat er geen beeld voor is. Een leeg beeld zorgt voor verwarring. Het zal op zich lukken om het woord te lezen. En als er nog meer triggerwoorden in de zin staan, zal iemand de tekst wel lezen, maar begrijpt het de zin niet. Iemand met dyslexie zal een verhaal dus heel vaak overlezen om het gevoel te krijgen dat ze alles begrijpen. Lukt dit niet, dan zullen ze hun pogingen staken. Kinderen die gedesoriënteerd zijn zullen ook gefrustreerd raken. Ze zullen dwangmatige oplossingen gaan bedenken of er zullen dwangmatige oplossingen worden aangeleerd. Hierdoor lijkt een kind met dyslexie vooruit te gaan maar eigenlijk wordt het getraind in het uitvoeren van bepaalde routines die niet goed worden begrepen.

Het minds’ eye

Iemand met dyslexie moet leren hoe hij de desoriëntatieknop kan aan- en uitzetten. Een van de methodes waarmee je dit kunt aanleren is het bewust plaatsen van het mind’s eye. In De gave van dyslexie noemt Ron Davis het waarnemingspunt van waaruit je naar denkbeelden en gedachten kijkt het mind’s eye. Kijk je naar een denkbeeld, een gefantaseerde gebeurtenis of droom, dan zie je dat met of vanuit het mind’s eye. Als je naar iets kijkt, moet je ergens vandaan kijken. Als je uit je ogen kijkt, kun je niet je eigen gezicht zien. Op dezelfde manier kan het mind’s eye zichzelf niet waarnemen. Iemand met dyslexie die naar een letter kijkt en desoriënteert zal deze letter vanuit heel veel gezichtspunten gaan bekijken; van boven, van opzij en van achteren. Het mind’s eye zal om de letter heen cirkelen.

Ron Davis geeft aan dat dit voor mensen die geen dyslexie hebben vergezocht klinkt. Maar legt hij het uit aan mensen met dyslexie dan hoort hij vaak: ‘Dat is nou precies wat ik altijd doe!’ Als je een persoon met dyslexie leert om het mind’s eye bewust te plaatsen en bewust naar een bepaald punt te brengen, dan zal diegene niet langer gedesoriënteerd zijn en kan hij zich weer oriënteren. Vooral bij het lezen is dit heel belangrijk.

De Davis-procedures

In De gave van dyslexie worden de basismethoden van Davis uitgebreid besproken en kun je er zelf mee aan de slag. Het gaat om de Davis Oriëntatie Counseling, de Davis Alignment procedure en Symbol Mastery. Deze procedures hebben verschillende doelen. Oriëntatiecounseling en Alignment corrigeren de waarneming, Symbol Mastery corrigeert de dyslexie.

Je begint altijd eerst met de waarnemingsgavetest. Deze test maakt duidelijk of iemand in aanmerking komt voor de Oriëntatiecounseling of Alignment. De waarnemingsgavetest staat helemaal uitgewerkt in de gave van dyslexie. Er staat precies wat je moet zeggen en wat je moet doen en hoe je weet met welke procedure je verder moet gaan. Het doel van de procedures is het uit- of inschakelen van de desoriëntatie. Als een persoon met dyslexie zijn desoriëntaties kan uitschakelen, kan hij ook de symptomen laten verdwijnen.

Davis Oriëntatie Counselling

Tijdens deze procedure worden vaardigheden in oriëntatie ontwikkelt en leer je hoe je desoriëntatie kunt corrigeren. De persoon met dyslexie zal ontdekken dat als hij het mind’s eye niet beweegt, hij geen fouten meer maakt. Hij wordt zich bewuster van zijn oriëntatie en van het feit dat hij desoriënteert als hij zijn mind’s eye beweegt. Het doel is om zijn optimale oriëntatiepunt te ontdekken. Dit proces staat heel duidelijk beschreven in De gave van dyslexie. De sessies worden duidelijk uitgelegd en ook hier staat precies wat je moet zeggen en wat je moet doen.

De Davis Alignment procedure

Net als bij de Oriëntatiecounseling wordt hier geleerd hoe je desoriëntatie bewust aan- en uit kan zetten. De Alignement procedure gaat over hoe je je oriëntatie kunt houden en leert je om je aandacht bij je werk te houden. Hierdoor zal het op school beter gaan en worden er minder fouten gemaakt. Bij de Alignment procedure worden drie methodes achter elkaar aan uitgevoerd: loslaten, de Alignment procedure en de Alignement Finetuning.

In De gave van dyslexie wordt uitgelegd dat je bovenstaande methodes kunnen niet op hetzelfde moment kunt gebruiken.

Symbol Mastery

Na de Oriëntatiecounseling of Alignment procedure wordt er een Symbol Mastery-programma gebruikt om het alfabet en leestekens onder de knie te krijgen. Want ook al is iemand niet meer gedesoriënteerd is, triggerwoorden zullen lastig blijven omdat daar geen beeld bij gevormd kan worden. Bij de werkwijze van Symbol Mastery ga je symbolen en triggerwoorden uit klei maken. Hierdoor maakt iemand met dyslexie eigen beelden bij een woord. Om het alfabet onder de knie te krijgen laat je de hoofdletters van A tot en met Z in volgorde maken van klei. In De gave van dyslexie staat een heel duidelijk stappenplan hoe dit precies moet. Ook de symbolen van de leestekens en andere symbolen worden zo doorgenomen. Ook is er een hoofdstuk in De gave van dyslexie opgenomen over Symbol Mastery voor woorden en Symbol Mastery tips voor triggerwoorden.

Recensie

Ron Davis schrijft in De gave van dyslexie vanuit zijn eigen persoonlijke ervaring en geeft veel praktische adviezen. Door dit boek ga je op een hele andere manier naar dyslexie kijken. Dyslexie wordt vaak (en begrijpelijk) als leerprobleem gezien maar in dit boek wordt het als gave en talent gezien. Dit vind ik mooi maar aan de andere kant denk ik dat het voor veel kinderen wel echt als een leerprobleem voelt, net zoals voor ouders en leerkrachten. Maar wel goed om het vanuit een ander perspectief te bekijken. Ik denk het boek waardevol is voor zowel mensen met dyslexie als niet-dyslectici. Ron Davis wil in De Gave van dyslexie meegeven dat mensen met dyslexie geen probleem hebben, we moeten alleen anders te werk gaan. Dit is denk ik wel de belangrijkste les die ik wel meenemen na het lezen van dit boek.

Inzetbaarheid

Ik zal door dit boek anders gaan kijken naar mijn dyslectische leerlingen. Het boek laat je erg goed inzien hoe mensen met dyslexie taal ervaren. Mensen die geen dyslexie hebben, kunnen zich zo een voorstelling maken wat er eigenlijk gebeurt. Vooral de informatie over desoriëntatie heeft mij veel opgeleverd bij het lezen van De gave van dyslexie. Dit boek geeft hier alle handvatten voor. Het boek zorgt ervoor dat je de methode van Ron Davis begrijpt, maar door er echt mee aan de slag te gaan kun je je deze kennis eigen maken en leren toepassen. Het is voor veel leerkrachten denk ik wel een hele andere manier van werken met dyslectische kinderen. Ouders en/of leerkrachten zouden dit boek zeker moeten lezen!

Ik bedank Uitgeverij Elmar dat ik dit boek mocht recenseren.

Wil je meer lezen over dyslexie? Lees dan ook deze blogs:

Vergelijkbare artikelen