‘Gisteravond was het LICHT toen ik mijn tanden poetste, en nu is het opeens DONKER. Iemand heeft de zon GESTOLEN! EEN ZONNEDIEF!’
– De Zonnedief –
Dit is een prentenboek.
Het verhaal

In de zomer blijft het steeds langer licht. Eekhoorn snapt er niks van.
‘‘Bedtijd?! Gekke vogel. IK kan niet slapen als het nog licht is, hoor.’
Maar een paar weken later, rond bedtijd…
‘Huh? Waarom is het DONKER? Het is toch ZOMER?’
De zon is ineens weg als eekhoorn zijn tanden gaat poetsen. Iemand heeft de zon gestolen! Al lijkt het ’s morgens allemaal opgelost, de zon is terug! Maar ’s avonds is het weer vroeg donker… Eekhoorn gaat op onderzoek uit, wie is toch die zonnedief?
Benieuwd naar dit boek? Bekijk het inkijkexemplaar.
Recensie
Een heerlijk, origineel prentenboek over de lange dagen in de zomer en daarna de steeds weer vroegere avonden richting de herfst. Dat maakt dit boek heel erg geschikt om start schooljaar aan kinderen uit te leggen dat de zon weer steeds eerder onder gaat. Achterin het boek vind je nog twee pagina’s vol met informatie over de zon en uitleg over uitspraken die eekhoorn in het boek deed. Deze pagina’s kun je gebruiken als achtergrondinformatie voor jezelf of door voor te lezen aan de klas om e.e.a. te verduidelijken.
Ik kan dit boek sterk aanraden om start schooljaar in een kleuterklas te gebruiken, omdat het heel mooi weergeeft hoe de dagen steeds korter worden.
Met dank aan Veltman uitgevers voor het toezenden van dit recensie-exemplaar.

Ideeën voorlezen De Zonnedief
In de onderbouw werken de mini leeslessen anders. Het voornaamste doel van het voorlezen in de onderbouw is het leesplezier! Kinderen die graag worden voorgelezen en het fijn vinden om boeken te bekijken, zullen later het lezen sneller oppakken. Bij de keuze van het boek is het belangrijk om aan te sluiten bij de belevingswereld van de kinderen.
Hieronder staat beschreven hoe je De Zonnedief kunt voorlezen. Voorlezen is een manier om naast het vergroten van het leesplezier te werken aan andere doelen zoals het vergroten van de woordenschat, het inzicht in zinsbouw, verhaalbegrip, de communicatievaardigheid en boekoriëntatie te werken.
Introductie en voorlezen
Als introductie:
Zorg ervoor dat de lamp het niet doet (bijvoorbeeld door het peertje los te draaien) en vertel dat er een lichtdief is. Of hou de gordijnen dicht en doe alsof er een zonlichtdief bij jullie in de klas is. Je wilt nu ook wat voorlezen over de zonnedief, maar die schijnt bij jullie gelukkig nog wel.
Of begin over de seizoenen met bijvoorbeeld deze praatplaat en deze quiz. Bekijk eventueel ook dit liedje.
Voor het voorlezen:
Bekijk met de kinderen de kaft en praat erover voor je start met voorlezen. Je kunt dit doen door te vragen wat ze zien en of ze een idee hebben wat dat betekent.
Vertel kort de strekking van het verhaal zonder dat je de clou weggeeft. Je wil dat kinderen nieuwsgierig worden en de juiste informatie tot zich nemen, waardoor het verhaalbegrip zo groot mogelijk wordt. Voor dit boek zou dit als volgt kunnen:
- Eekhoorn geniet van de lange zomerse dagen. Als het licht is, kan hij echt nog niet slapen. Maar dan ineens is het donker als hij zijn tanden poetst, waar is de zon gebleven? Gelukkig weet Vogel hoe het zit. Maar klopt dat wel?
Als het prentenboek voor de eerste keer voorgelezen wordt, onderbreek je het verhaal zo min mogelijk. Je geeft alleen maar uitleg als je denkt dat sommige woorden te moeilijk zijn om het verhaal te begrijpen. Zorg ervoor dat de kinderen het boek goed kunnen zien (liefst via het digibord). Moeilijke woorden op de pagina leg je van tevoren uit in kindertaal eventueel met hulp van de illustratie.
Bij volgende keren voorlezen is het mogelijk om dieper na te denken over een fragment van het verhaal. Als je een denkvraag stelt, vraag dan door op wat de leerlingen antwoorden.
Maak een keuze uit onderstaande vragen:
| Analyseren | |
| Kijk en vergelijk | Vergelijk de bladzijde waarop de zon te zien is als vogel in bed ligt met de bladzijde waarop eekhoorn zijn tanden poetst in het donker. Lees de tekst erbij voor. Wat is er anders? |
| Betwijfelen | Stop met lezen voor eekhoorn erachter is dat de zon echt eerder onder gaat. ‘‘VOGEL!! Het is OCHTEND en het is nog steeds DONKER! DE ZONNEDIEF IS GEWEEST!’’ Zijn jullie het met eekhoorn eens of niet? |
| Evalueren | |
| Bedenken | Eekhoorn denkt dat de zon gestolen is door een zonnedief. Vogel zegt dat aan het eind van de zomer het een beetje vroeger donker wordt. Hoe kan het dat Eekhoorn toch denkt dat de zon gestolen is? |
| Oplossen | – Als de zon echt gestolen is, hoe moet eekhoorn dat oplossen? – Hoe kan vogel dit beter oplossen zodat eekhoorn hem eerder gelooft? |
| Voorspellen | Vraag vooraf aan het lezen of na het stukje ‘Iemand heeft de zon GESTOLEN! EEN ZONNEDIEF!’ aan de klas wie de zonnedief zou zijn? |
| Ontwerpen | – Met wat voor val zou eekhoorn de zonnedief op heterdaad kunnen betrappen? – Kun je met een globe en zaklamp naspelen dat de zon ‘gestolen’ wordt? |
| Creëren | |
| Grote ideeën | Wat als de zon echt gestolen wordt? Wat zou er dan gebeuren? |
| Verbinden | Wat merk jij ervan dat de zon elke dag eerder onder gaat? |
Woorden die goed behandeld kunnen worden bij dit boek om de woordenschat te vergroten:
- Met behulp van de illustraties: ondergaan, opkomen.
- Uitleggen met andere woorden: zonneschijn, schijnen, nachtdier, verdacht.
- Door in het echt te laten zien: felle licht.
Werken vanuit essentiële thema’s
In groep 1-2 wordt op bijna alle scholen gewerkt met thematisch onderwijs. Bij het voorlezen is het dan ook een logische keuze om te kiezen voor prentenboeken die bij het thema passen. Het doel van het thematisch voorlezen is dat de ervarings- en taalbasis van de kinderen vergroot wordt.
Kies een essentieel thema, waarbij 1 prentenboek de basis is. Essentiële thema’s zijn brede onderwerpen waar mensen op verschillende wijzen naar kijken en die uitnodigen tot het stellen van vragen en filosoferen. Uitleg over het essentiële thema lees je in het blog Werken met essentiële thema’s.
Essentieel thema
Binnen een essentieel thema werk je met een centrale zin en woord. Uitleg over de centrale zin en het centrale woord lees je het blog Geletterdheid met prentenboeken.
Bij dit boek past het essentieel thema:
Licht en donker
De zin die centraal kan staan is: ‘De zon is gestolen’ of ‘Toch geen zonnedief‘.
Als centrale woord zou ik ‘zon‘ kiezen.
Andere essentiële thema’s bij dit prentenboek kunnen zijn:
- Vroeg en laat
- Waar komt dat licht vandaan?
- Welk seizoen is het?
Mogelijke activiteiten
Hoeken:
- Voeg een zaklamp en globe toe aan de bouwhoek. Nu kunnen ze in de bouwhoek met schaduw en licht spelen.
- Zet tijdens het spelen in de huishoek een wekker op de helft van de tijd. Nu gaat ineens het licht uit en wordt het donker. Hoe verandert het spel?
Creatief schrijven:
- Maak een gezocht poster. Teken hierop wat kwijt is, laat de kinderen erbij schrijven wie het voorwerp kwijt is en hoe de vinder het terug kan brengen.
- Schrijf een ontvoerbrief. Wat wil de dief hebben in ruil voor het teruggeven van de zon?
Rekenen:
- Schijnt de zon? Ga dan naar buiten om jullie schaduwen te meten. Trek je voeten om met stoepkrijt en laat een klasgenootje een streepje trekken tot waar de schaduw van je hoofd komt. Ga op een later moment naar buiten om te zien of dit hetzelfde is (nee). Hoe kan het dat dit anders is?
- Maak zonnewijzers met papierenborden en satéprikkers. Kunnen kinderen daarmee de tijd bepalen?
Muziek:
Creatief:
- Knutsel een zon van een papieren bordje. Hang hem elke dag iets lager op om daarmee uit te beelden dat hij eerder onder gaat.
Andere titels bij het thema:
- Daan doet haar lichtje aan (bekijk de ideeën voor mini leeslessen)
- Lekker donker (bekijk de ideeën voor mini leeslessen)
- Wat is het warm (bekijk de ideeën voor mini leeslessen)



