”Hmm! Kun je op één been staan?’
‘Jawel,’ antwoordde het meisje.
‘Móói op een been staan?’ vroeg de koning.
‘Oh ja!’ antwoordde het meisje.
‘Lang?’ vroeg de koning.
Het meisje knikte.
‘Dan ben jij morgenavond de kerstboom,’ beval de koning.’
– Een kerstdans voor de koning –
Dit is een prentenboek.
Het verhaal

De koning wil Kerstmis vieren. Morgen. Een grote, nukkige, driftige en bevelende koning spreek je natuurlijk niet tegen. Morgen wordt er dus Kerstmis gevierd. De koning wil een boom. Geen grote. Geen kleine. Een bijzondere… Dan belt er een danseresje aan. In eerste instantie stuurt de koning haar weg, maar dan bedenkt hij zich. Hij vraagt aan haar of ze op één been kan staan en dat kan ze. Het danseresje wordt de kerstboom. Stilstaand op één been. Dat kan ze lang. Héél lang, totdat ze besluit wel te gaan dansen… Dat zorgt voor een verbijsterend einde..
Benieuwd naar dit boek? Bekijk het inkijkexemplaar.
Recensie
Een kerstdans voor de koning is een heerlijk sprookjesachtig kerstverhaal. De grote, nukkige, driftige koning staat in schril contrast met het zwierende, zwevende, glinsterende danseresje. De woorden in dit verhaal laten heel duidelijk de tegengestelde karakters zien. Als vanzelfsprekend las ik de woorden voor met de juiste intonatie. Het is zo vloeiend geschreven dat je als het ware in de wereld duikt van dit betoverende paleis. De illustraties versterken de magische beleving. Het boek is een aanrader voor de kerstperiode en ook in de aanloop daarnaartoe:
‘Maar Sire,’ antwoordde de eerste lakei bevend, ‘Het is pas oktober, en…’.
‘Versta je me?’ Bulderde de koning. ‘Ik zeg morgen is het Kerstmis en ik wil een kerstfeest’.
De Nederlandse schrijver Paul Biegel (1925-2006) heeft talloze sprookjesachtige kinderboeken geschreven. Jaarlijks lees ik met veel plezier De zeven veren van de papegaai voor aan mijn groep. Elk jaar weer weten de betoverende woorden van Paul Biegel de kinderen in mijn groep te raken. Ik weet zeker dat Een kerstdans voor de koning ook een van de jaarlijks terugkerende verhalen gaat worden.
Illustratrice Linde Faas maakte bij dit verhaal de prachtige prenten. Zij weet heel goed de betoverende wereld op papier te laten zien en haalt haar inspiratie uit de natuur in Noorwegen. Haar illustratiestijl is zeer herkenbaar en spreekt mij enorm aan. Haar werk is onder meer te zien in recente kinderboeken, zoals: Ergens in de sneeuw, Wie stout is…, Jij mag alles zijn, Mus en Kapitein Kwaadbaard, Briefjes voor Pelle, Gozert en meer. Al deze boeken kan ik ook zeker aanbevelen!
Met dank aan uitgeverij Gottmer voor het toezenden van dit recensie-exemplaar.

Ideeën voorlezen Een kerstdans voor de koning
In de onderbouw werken de mini leeslessen anders. Het voornaamste doel van het voorlezen in de onderbouw is het leesplezier! Kinderen die graag worden voorgelezen en het fijn vinden om boeken te bekijken, zullen later het lezen sneller oppakken. Bij de keuze van het boek is het belangrijk om aan te sluiten bij de belevingswereld van de kinderen.
Hieronder staat beschreven hoe je Een kerstdans voor de koning kunt voorlezen. Voorlezen is een manier om naast het vergroten van het leesplezier te werken aan andere doelen zoals het vergroten van de woordenschat, het inzicht in zinsbouw, verhaalbegrip, de communicatievaardigheid en boekoriëntatie te werken.
Introductie en voorlezen
Als introductie:
- Ga allemaal op één been staan. Wie kan dit het langste volhouden?
Voor het voorlezen:
Bekijk met de kinderen de kaft en praat erover voor je start met voorlezen. Je kunt dit doen door te vragen wat ze zien en of ze een idee hebben wat dat betekent.
Vertel kort de strekking van het verhaal zonder dat je de clou weggeeft. Je wil dat kinderen nieuwsgierig worden en de juiste informatie tot zich nemen, waardoor het verhaalbegrip zo groot mogelijk wordt. Voor dit boek zou dit als volgt kunnen:
- De koning in dit verhaal is een hele lastige koning en zéker niet vriendelijk. Hij wil in oktober al Kerstmis vieren. Zonder een grote of kleine kerstboom, maar met een heel bijzondere kerstboom. Een danseres belt bij de koning aan en wil voor hem dansen en dan besluit de koning iets heel bijzonders…
Als het prentenboek voor de eerste keer voorgelezen wordt, onderbreek je het verhaal zo min mogelijk. Je geeft alleen maar uitleg als je denkt dat sommige woorden te moeilijk zijn om het verhaal te begrijpen. Zorg ervoor dat de kinderen het boek goed kunnen zien (liefst via het digibord). Moeilijke woorden op de pagina leg je van tevoren uit in kindertaal eventueel met hulp van de illustratie.
Bij volgende keren voorlezen is het mogelijk om dieper na te denken over een fragment van het verhaal. Als je een denkvraag stelt, vraag dan door op wat de leerlingen antwoorden.
Maak een keuze uit onderstaande vragen:
| Analyseren | |
| Kijk en vergelijk | Wat zijn de verschillen tussen de koning en de danseres? Maak eventueel samen een kast van tegenstellingen. |
| Betwijfelen | Is het mogelijk om iemand zo boos te maken waardoor hij stokstijf met opgeheven armen als een kerstboom blijft staan? |
| Evalueren | |
| Bedenken | Wat heeft de koning geleerd van het danseresje? |
| Oplossen | Wat was het probleem van deze koning en hoe is dat probleem opgelost? |
| Voorspellen | Lees voor tot en met het stukje: ‘Móói op een been staan?’ vroeg de koning. ‘Oh ja!’ antwoordde het meisje. ‘Lang?’ vroeg de koning. Het meisje knikte. Wat zou er gaan gebeuren? |
| Ontwerpen | De koning in dit verhaal wil een bijzondere kerstboom: ‘Ga het maar verzinnen. Nu!’. Kun jij een bijzondere kerstboom bedenken? Hoe zou die eruitzien? |
| Creëren | |
| Grote ideeën | Wat kunnen de lakeien nog meer doen om er een onvergetelijk kerstfeest van te maken? |
| Verbinden | Hoe vier jij Kerstmis? Is er iets in het boek dat hetzelfde is als bij jouw Kerstfeest? |
Woorden die goed behandeld kunnen worden bij dit boek om de woordenschat te vergroten:
- Met behulp van de illustraties: koning, kroon, sire, lakei, eerste, tweede, derde, neervielen, stoep, koffertje, optocht, brandende kaarsen, danseres, kaarsrecht, één been, slingers, belletjes, engelenhaar, hield zij als een tak opzij, stak recht omhoog, gouden piek, zwierende, zwaaiende, zwevende en huppelende mensen.
- Uitleggen met andere woorden: beval, onmiddellijk, tuig haar op, inspecteerde, hofhouding, schreed, gedekt en wel, bonte mengeling, door elkaar tolden, haast niet meer inhouden, een kriebel kreeg, alsof ze zweefde, wiekend als een zwaan, paars van woede, stommelingen, halt, sprakeloos, wervelende rondedans.
- Door in het echt te laten zien: nukkig, driftig, schreeuwerig, beukte, bevend, bulderde, diepe buiging, achteruit, sierlijke buiging, wijsvinger, knikte, gespreide vingers, fluisterde, trillerig, doodstil, trippelden levendig, in grote cirkels, beetpakken, stampvoette, sloegen de ogen neer.
Werken vanuit essentiële thema’s
In groep 1-2 wordt op bijna alle scholen gewerkt met thematisch onderwijs. Bij het voorlezen is het dan ook een logische keuze om te kiezen voor prentenboeken die bij het thema passen. Het doel van het thematisch voorlezen is dat de ervarings- en taalbasis van de kinderen vergroot wordt.
Kies een essentieel thema, waarbij 1 prentenboek de basis is. Essentiële thema’s zijn brede onderwerpen waar mensen op verschillende wijzen naar kijken en die uitnodigen tot het stellen van vragen en filosoferen. Uitleg over het essentiële thema lees je in het blog Werken met essentiële thema’s.
Essentieel thema
Binnen een essentieel thema werk je met een centrale zin en woord. Uitleg over de centrale zin en het centrale woord lees je het blog Geletterdheid met prentenboeken.
Bij dit boek past het essentieel thema:
Wij vieren feest
De zin die centraal kan staan is: ‘Het feest is gevierd’.
Als centrale woord zou ik ‘feest‘ kiezen.
Feest is een herkenbaar woord, maar feesten kun je op zoveel verschillende manieren!
Andere essentiële thema’s bij dit prentenboek kunnen zijn:
- Beweging
- Fantaseren
- Tegenstellingen
Mogelijke activiteiten
Creatief schrijven:
Schrijf een uitnodiging voor het kerstfeest van de koning of voor het kerstfeest van de kinderen op school. Voor wie is de uitnoding? Hoe laat is het feest? Is er een dresscode?
Muziek:
Laat diverse muziekstijlen horen en bedenk samen met de kinderen daar passende dansjes bij!
Creatief:
Waar kun je een kerstboom van maken zonder dat het eigenlijk een kerstboom is? Zoals het danseresje in dit verhaal. Ontwerp een héél bijzondere kertboom voor het kerstfeest van de koning.
Drama:
Hoe ziet er iemand uit die nukkig, driftig en schreeuwerig is? En hoe ziet het zwieren, zweven en zwaaien van de danseres eruit? Lees het verhaal voor, laat de kinderen het verhaal uitbeelden en geef zo nog meer betekenis aan de woorden!
Andere titels bij het thema:
- Rendier & Roodborstje (bekijk de lesideeën)
- Het mooiste kerstcadeau (bekijk de lesideeën)
- Ergens in de sneeuw (bekijk de lesideeën)
- O, Denneboom (bekijk de lesideeën)
Dit blog is geschreven door gastblogger Sandra.



